Renovatieplicht, wat is dat en hoe voldoe je eraan?
Wat is renovatieplicht voor residentiële gebouwen?
De renovatieplicht is een maatregel van de Vlaamse overheid. Koop je een woning met een slecht EPC-label? Dan ben je verplicht om die energiezuiniger te maken. Je moet de EPC waarde van je woning binnen een bepaalde termijn verbeteren.
Sinds januari 2026 is de situatie veranderd. Eind 2025 zijn er nieuwe, soepelere regels goedgekeurd.
1. Vanaf welke EPC waarde bestaat er een renovatieplicht?
Als je een woning koopt, kijkt de overheid naar de EPC waarde van je woning. Koop je een huis, appartement of studio met een slecht EPC-label? Dan ben je verplicht om de woning te renoveren.
Voor wie? Dit geldt voor woningen met EPC-label E of F.
Het doel: Je moet energiebesparende maatregelen nemen om te voldoen aan de renovatieplicht.
Na de werken moet je woning minstens EPC-label D hebben.
2. Wat is er veranderd in 2026?
De Vlaamse regering heeft de regels onlangs aangepast. Sinds begin 2026 is de renovatieplicht soepeler geworden. Dit zijn de belangrijkste punten:
Je krijgt meer tijd (6 jaar): Vroeger moest je binnen de 5 jaar klaar zijn. Nu heb je 6 jaar de tijd om aan de renovatieplicht te voldoen. Deze termijn begint te lopen op de dag dat de notariële akte wordt verleden. Goed nieuws: Heb je al in 2023 of 2024 gekocht? Dan krijg je deze extra tijd ook.
De regels worden niet strenger: Het oorspronkelijke plan was om de eisen stap voor stap te verhogen naar EPC label C, B en uiteindelijk A. Dat plan is geschrapt. EPC waarde D is voorlopig het enige verplichte einddoel.
Verandering in premies: Let op met je budgettering. De specifieke ‘EPC-labelpremie‘ (een bonus als je een beter label haalt) is voor nieuwe dossiers stopgezet sinds 2026. Je kunt wel nog gebruikmaken van de gewone ‘Mijn VerbouwPremie’, maar daarvoor gelden strengere regels rond je inkomen.
3. Voor wie geldt deze plicht?
De regel geldt voor elke overdracht in ‘volle eigendom’ sinds 1 januari 2023. Dit gaat meestal om de aankoop van een woning, maar ook bij een schenking heb jij renovatieplicht voor EPC waarde E en EPC waarde F. Bij een erfenis geldt de verplichting niet.
Er zijn een paar uitzonderingen: Je hoeft niet te voldoen aan de eisen als:
Je het gebouw binnen de 6 jaar sloopt.
Het om een tijdelijke constructie gaat.
Het gebouw beschermd erfgoed (een monument) is.
4. Wat als je niet voldoet aan de renovatieplicht?
Lukt het je niet om binnen de 6 jaar een nieuw EPC attest voor te leggen met minstens EPC waarde D? Dan zijn de gevolgen duidelijk:
Je krijgt een administratieve geldboete. Deze ligt tussen de 500 en 200.000 euro.
De boete betalen is niet genoeg: de verplichting blijft staan. Je krijgt een nieuwe deadline en moet de werken alsnog uitvoeren.
Een concreet voorbeeld
Stel, je koopt een huis met EPC-label F en de akte wordt bij de notaris getekend op 1 februari 2026.
De klok begint te tikken: je moet de woning renoveren naar EPC waarde D.
Je hebt hiervoor tijd tot 1 februari 2032.
Zijn de werken klaar? Dan laat je een energiedeskundige langskomen. We maken een nieuw EPC attest op als bewijs dat je aan de renovatieplicht voldoet.
Renovatieplicht - een algemene verplichting tot verbetering?
Voor wie geldt de renovatiplicht?
De renovatieverplicht geldt (voorlopig) enkel voor nieuwe eigenaars die een woning verwerven (koop/schenking…) met een slechte EPC waarde.
De renovatieplicht geldt dus enkel als jouw nieuwe woning een EPC waarde E of EPC waarde F heeft. Uiteraard moet de EPC keuring gebeuren door een erkende epc deskundige.
Vanaf 2028 wordt de renovatieplicht ingevoerd voor woningen met de EPC waarde C.
Wat moet je doen als renovatieplicht op jou geldt?
Het is aangeraden om zo snel het kan energetische renovaties uit te voeren ter verbetering van de EPC waarde.
Je kan weten in hoeverre de bepaalde werken de EPC waarde van jouw woning verhogen dankzij onze EPC-simulaties.
Hier vind je alvast enkele voorbeelden van hoe energetische renovaties de EPC waarde van je woning beïnvloeden.
Wettelijk ben je verplicht om van EPC-waarde F naar EPC-waarde D te gaan. Als je een woning koopt met een EPC waarde E moet je naar minstens EPC waarde C gaan.
Wat zijn de positieve effecten van de renovatieplicht?
Dit is weliswaar een verplichting maar een energetische renovaties die de EPC waarde van je woning verhogen hebben een enorme invloed op de totaalwaarde van je woning.
De waarde van je woning stijgt naarmate de EPC waarde verbetert. Een gemiddelde woning met een EPC waarde A of B is 20% duurder dan dezelfde woning met een EPC waarde E of EPC waarde F.
Dat is gegarandeerd meer dan je investering.
Welke werken vallen onder renovatieplicht?
Er zijn geen algemeen bepaalde energetische renovaties die jij verplicht moet (laten) uitvoeren n.a.v. de renovatieplicht maar…
uiteraard zijn er een aantal energetische renovaties die ongetwijfelt de EPC-waarde van je woning zullen verhogen waardoor je kan voldoen aan de renovatieplicht.
Dakisolatie
- Verbeterde energie-efficiëntie: Dakisolatie vermindert warmteverlies door het dak, waardoor de EPC waarde van heel het gebouw verhoogt.
- Verhoging van de EPC-waarde: Door dakisolatie te plaatsen,
- kan de EPC-waarde van een gebouw aanzienlijk worden verhoogt
- Vaak voldoe je aan de renovatieplicht voor resindentiële gebouwen enkel door het dak te isoleren.
Muurisolatie
Wanneer dakisolatie niet zou voldoen voor renovatieplicht kan je overgaan tot isolatie van de buitenmuren.
Meest al wordt zo een isolatie uitgevoerd langs de buitenkant van de muren, maar jij kan ook langs binnen isoleren om aan de renovatieplicht te voldoen.
De wettelijke voorwaarden van MijnVerbouwPremie betreffende de isolatiewaarde van de muren is veel lager wanneer je langs binnen isoleert, en je verliest niet per se enorm veel ruimte.
Vervanging ramen en deuren
Ramen en deuren nemen een groot deel van de buitenoppervlakte van huidige woningen. Vaak nemen zij tot wel 70% van de totaaloppervlakte van een gebouwschil.
Het hoeft dan ook niet te verbazen dat vervanging van ramen en deuren de essentiële onderdelen zijn van een energetische renovatie om te voldoen aan de renovatieplicht.
Het is heel belangrijk dat de U waarde van de raam zo laag mogelijk gemaakt wordt, dit kan door het plaatsen van hoogrendementsbeglazing.
Ventilatiesystemen
- Verbeterde luchtkwaliteit: Moderne ventilatiesystemen zorgen voor een constante toevoer van frisse lucht en afvoer van vervuilde lucht, waardoor de luchtkwaliteit in het gebouw verbetert en de EPC waarde van de woning verhoogt.
- Energiezuinigheid: Ventilatiesystemen met warmteterugwinning (WTW) hergebruiken de warmte van de afgevoerde lucht om de ingevoerde lucht voor te verwarmen, waardoor energie wordt bespaard en de EPC waarde van het gebouw wordt verhoogd.
Zonnepanelen
- Duurzame energieproductie: Zonnepanelen genereren elektriciteit uit zonlicht, waardoor een gebouw minder afhankelijk wordt van fossiele brandstoffen en bijdraagt aan een duurzamere energievoorziening.
Warmtepomp
Energiebesparing: Condensatieketels verbruiken minder brandstof dan conventionele ketels, wat resulteert in lagere energiekosten voor de eigenaar en een verminderde CO2-uitstoot.
Langdurige investering: Hoewel de plaatsing kosten van een condensatieketel hoger kunnen zijn dan die van een conventionele ketel, zijn ze een duurzame investering op lange termijn vanwege de lagere energiekosten en de verbetering van de energie-efficiëntie van het gebouw.
Vaak is het plaatsen van een condensatieketel voldoende om te voldoen aan renovatieplicht.
Wat is het effect van de uitvoering van renovatieplicht?
Het ontwijken van boetes en sancties
Administratieve boetes: De Vlaamse overheid kan administratieve boetes opleggen aan eigenaars van gebouwen die niet voldoen aan de renovatieplicht, tenzij dit zou gebeuren om gegronde redenen. Deze boetes kunnen oplopen tot 200.000€ wanneer de overtreding voortduurt.
Herstelmaatregelen: Als een gebouw niet voldoet aan de renovatieplicht, kan de eigenaar worden verplicht om de nodige renovaties uit te voeren om aan de vereisten te voldoen. Dit kan onder toezicht van de bevoegde autoriteiten worden uitgevoerd en kan gepaard gaan met extra kosten en administratieve rompslomp.
Verlies van subsidies of voordelen: Eigenaars die niet voldoen aan de renovatieplicht kunnen het risico lopen om subsidies of andere financiële voordelen te verliezen die beschikbaar zijn voor energetische renovaties. Dit kan financiële verliezen veroorzaken en het moeilijker maken om toekomstige renovaties te financieren. Wanneer de energetische renovatie op tijd uitgevoerd wordt kan je rekenen op talrijke premies die je kan vinden op de officiële website van de Vlaamse Overheid. Voor Brussel is dat Renolution.
Verhoging waarde woning
-
Directe waardeverhoging: Het uitvoeren van energetische renovaties om aan de renovatieplicht te voldoen, zoals het installeren van isolatie, hoogrendementsglas, een efficiënt verwarmingssysteem of zonnepanelen, kan de energie-efficiëntie van de woning verbeteren. Dit leidt tot een directe verhoging van de waarde van de woning, omdat potentiële kopers bereid zijn meer te betalen voor een energiezuinige woning met hoge EPC waarde.
-
Verbeterd comfort en aantrekkelijkheid: Renovaties die worden uitgevoerd om aan de renovatieplicht te voldoen, zullen het comfort van de woning verbeteren en de esthetische aantrekkelijkheid vergroten. Dit kan de woning aantrekkelijker maken voor potentiële kopers en de verkoopbaarheid vergroten.
Vanaf wanneer geldt de renovatieplicht?
Verplichte EPC waarde tegen 2028
EPC waarde woningen: label C
EPC waarde appartementen: label C
EPC waarde2035
EPC waarde woningen: label B
EPC waarde appartementen: label C
EPC waarde2040
EPC waarde woningen: label A
EPC waarde appartementen: label B
2045
EPC waarde woningen: label A
EPC waarde appartementen: label A